Tải app

Đọc · Suy nghĩ · Khám phá

Tìm từ khác nhóm: xác định tiêu chí trước khi loại một từ

Nhanh Trí · 6 câu · Cập nhật

Tìm từ khác nhóm là dạng câu hỏi phân loại, nhưng đáp án phụ thuộc tiêu chí được chọn. Ba từ có thể cùng nhóm theo công dụng mà khác nhau theo chất liệu. Bài này viết rõ tiêu chí trong từng câu, giúp người chơi luyện lập luận thay vì đoán từ lạ mắt nhất.

Chuẩn bị một lượt chơi có mục đích

Đọc tên tiêu chí trước: màu sắc, hoạt động, hình dạng hay loại sự vật. Lập một câu chung áp dụng cho phần lớn lựa chọn, rồi kiểm tra từng từ còn lại. Nếu đề không nêu tiêu chí và có nhiều cách chia hợp lý, người chơi nên giải thích tiêu chí mình dùng. Phần giải thích thường quan trọng hơn chữ đáp án vì nó cho thấy cách tổ chức kiến thức.

Cách đọc đề và tránh hiểu nhầm

Không loại một từ chỉ vì nó dài hơn hoặc ít quen hơn khi yêu cầu đang xét nghĩa. Cũng không đổi tiêu chí giữa hai lựa chọn, chẳng hạn vừa xét đồ dùng học tập vừa xét số tiếng. Với trẻ nhỏ, dùng các nhóm ít tranh cãi trước rồi mới đưa bài có thể phân loại theo nhiều cách để thảo luận. Hãy giữ mỗi lượt một tiêu chí rõ.

Thử sức với 6 câu hỏi

Tự đoán trước, rồi mở từng đáp án để xem lời giải.

  1. CÂU 01

    Theo tiêu chí màu sắc, từ nào khác nhóm: đỏ, vàng, rộng, tím?

    Xem đáp án và lời giải

    Rộng.

    Đỏ, vàng, tím chỉ màu; rộng chỉ kích thước. Đáp án được xác định theo phương diện nghĩa, không theo số chữ.

  2. CÂU 02

    Theo tiêu chí hoạt động, chọn từ khác nhóm: chạy, nhảy, ngủ, chiếc nón.

    Xem đáp án và lời giải

    Chiếc nón.

    Ba lựa chọn đầu chỉ hoạt động hoặc trạng thái; chiếc nón gọi đồ vật. Cụm dài hơn không phải lý do quyết định.

  3. CÂU 03

    Xét hình phẳng có cạnh thẳng, từ nào khác: tam giác, vuông, tròn, chữ nhật?

    Xem đáp án và lời giải

    Tròn.

    Hình tròn không có cạnh thẳng như ba loại đa giác đã nêu. Tiêu chí không phải số cạnh bằng nhau, vì ba đa giác cũng khác số cạnh.

  4. CÂU 04

    Trong nhóm số chẵn 12, 18, 21, 30, số nào không phù hợp?

    Xem đáp án và lời giải

    21.

    21 không chia hết cho 2, các số còn lại đều chẵn. Chữ nhóm số chẵn đã xác định tiêu chí ngay từ đầu.

  5. CÂU 05

    Xét đồ dùng viết hoặc vẽ trực tiếp tạo nét, từ nào khác: bút chì, bút mực, phấn, cặp sách?

    Xem đáp án và lời giải

    Cặp sách.

    Cặp sách dùng đựng đồ, không trực tiếp tạo nét khi viết hay vẽ. Cả bốn có thể liên quan học tập nhưng tiêu chí ở đây hẹp hơn.

  6. CÂU 06

    Xét đơn vị thời gian, chọn từ khác: phút, giờ, ngày, mét.

    Xem đáp án và lời giải

    Mét.

    Mét là đơn vị độ dài; ba từ kia đo thời gian. Chỉ vì đều là đơn vị đo không có nghĩa chúng đo cùng một đại lượng.

Hỏi đáp về chủ đề

Nên bắt đầu bài này như thế nào?

Bắt đầu bằng một mục tiêu nhỏ: kết hợp cấu tạo và nghĩa. Đọc phần hướng dẫn rồi tự làm câu đầu trước khi mở lời giải. Chẳng hạn, với câu “Theo tiêu chí màu sắc, từ nào khác nhóm: đỏ, vàng, rộng, tím?”, hãy ghi một dự đoán và điều khiến bạn chọn nó. Sau đó kiểm luật cho đổi chữ, đổi tiếng hay đổi dấu cùng nghĩa cần tìm. Nếu còn vướng, làm lại chính bước ấy bằng hình vẽ, vật minh họa hoặc một câu diễn đạt khác. Không cần hoàn thành cả trang trong một lượt; kết thúc sau khi hiểu rõ một điểm vẫn có giá trị hơn đọc hết nhưng chỉ nhớ chữ đáp án.

Trả lời khác lời giải mẫu có luôn là sai không?

Không. Cần phân biệt chuỗi âm có vẻ thuận tai và từ có cách dùng phù hợp. Một câu trả lời có thể dùng lời khác mà vẫn giữ đúng nghĩa và điều kiện. Hãy đối chiếu từng phần với yêu cầu, chỉ ra chi tiết làm căn cứ và kiểm xem có thêm giả định ngoài đề không. Nếu hai đáp án đều phù hợp, giữ cả hai hoặc bổ sung điều kiện minh bạch cho lượt sau; không đổi luật sau khi nghe người chơi trả lời. Với kiến thức cần nguồn, kiểm nguồn trước khi chấp nhận một cách giải khác chỉ vì nghe có vẻ thuyết phục.

Làm sao tự tạo một câu luyện tiếp?

Một cách mở rộng phù hợp là giữ luật rồi thay gợi ý nghĩa bằng một tình huống sử dụng từ. Chỉ thay một yếu tố ở lượt đầu để nhận ra nó ảnh hưởng kết luận thế nào, rồi mới tăng số điều kiện. Người học nên tự viết lời giải trước khi đưa câu mới cho người khác; nếu chưa kiểm được đáp án thì chưa dùng câu ấy để chấm điểm. Có thể chọn một bài liên quan ở cuối trang theo phần còn yếu, không cần chuyển ngay tới bài gắn nhãn khó. Lưu lại câu mình từng hiểu sai cùng lý do sửa giúp lần ôn sau có mục tiêu rõ hơn.

Cách chơi để hiểu lời giải hơn

  • Cho mỗi người một lượt suy nghĩ trước khi mở lời giải.
  • Chấp nhận lời diễn đạt tương đương nếu đúng điều kiện.
  • Sau lượt chơi, chọn một lỗi để sửa thay vì chỉ so điểm.

Nội dung và tình huống thực hành do Nhanh Trí biên soạn cho bài viết. Chấp nhận cách diễn đạt tương đương khi phù hợp dữ kiện; lời giải mẫu không thay cho nhận xét của giáo viên.

Có câu chưa rõ? Gửi góp ý cho Nhanh Trí kèm tên bài và số câu.

Xem tất cả 275 bộ câu đố →

Thử một ván Nhanh Trí →

Muốn đọc thêm nhiều chủ đề trong cùng một trang? Khám phá 50 câu đố tuyển chọn.

Hơn 10.000 câu đố trong game — chơi trên app cả khi mất mạng Tải app