Đọc · Suy nghĩ · Khám phá
10 bí ẩn thế giới chưa có lời giải — bạn biết bao nhiêu?
Có những bí ẩn tồn tại hàng trăm, thậm chí hàng ngàn năm mà nhân loại vẫn chưa thể giải đáp trọn vẹn. Từ mật mã cổ đại không ai giải được, đến hiện tượng tự nhiên kỳ lạ — mỗi bí ẩn là một câu đố khổng lồ.
Bộ 10 câu đố này kiểm tra kiến thức của bạn về những bí ẩn nổi tiếng nhất. Đáp án ghi nhận giả thuyết phổ biến nhất — nhưng "chính xác" thì chưa ai dám chắc!
Thử sức với 10 câu hỏi
Tự đoán trước, rồi mở từng đáp án để xem lời giải.
- CÂU 01
Bản thảo Voynich viết bằng ngôn ngữ gì, và hiện đang ở đâu?
Xem đáp án và lời giải
Ngôn ngữ chưa xác định (chưa ai giải mã được), hiện ở Thư viện Beinecke, Đại học Yale.
Bản thảo Voynich là một cuốn sách viết tay khoảng thế kỷ 15, chứa hình minh hoạ thực vật, thiên văn và nhân vật kỳ lạ. Hệ chữ viết trong sách không khớp với bất kỳ ngôn ngữ nào đã biết. Hàng trăm nhà mật mã học đã thử giải mã nhưng chưa ai thành công.
- CÂU 02
Stonehenge (Anh) xây dựng cách đây bao lâu, và bí ẩn lớn nhất vẫn là gì?
Xem đáp án và lời giải
Khoảng 5.000 năm trước; bí ẩn lớn nhất: người xưa đưa đá xanh từ xứ Wales cách 240 km về bằng cách nào.
Stonehenge bắt đầu xây từ khoảng 3000 TCN. Các tảng đá xanh (bluestones) nặng 2-4 tấn được mang từ vùng Preseli ở xứ Wales, cách khoảng 240 km. Đá sarsen lớn hơn (khoảng 25 tấn) lấy từ vùng cách đó khoảng 25 km. Có nhiều giả thuyết (con lăn, xe trượt, đường thuỷ), nhưng chưa giả thuyết nào được chứng minh hoàn toàn.
- CÂU 03
Tam giác Bermuda nằm giữa 3 điểm nào?
Xem đáp án và lời giải
Miami (Florida), San Juan (Puerto Rico) và quần đảo Bermuda.
Tam giác Bermuda là vùng biển rộng khoảng 1,3 triệu km² ở Bắc Đại Tây Dương. Nổi tiếng vì nhiều tàu và máy bay được cho là mất tích bí ẩn. Tuy nhiên, nhiều nhà khoa học cho rằng tỷ lệ tai nạn ở đây không bất thường so với các vùng biển đông đúc khác.
- CÂU 04
Tượng Moai trên đảo Phục Sinh: có bao nhiêu tượng và bí ẩn chính là gì?
Xem đáp án và lời giải
Khoảng 900 tượng; bí ẩn: người Rapa Nui di chuyển tượng nặng 14-80 tấn bằng cách nào.
Đảo Phục Sinh (Chile) có khoảng 900 tượng đá Moai, cao 4-10 mét, nặng trung bình 14 tấn (lớn nhất 80 tấn). Thí nghiệm năm 2012 cho thấy có thể "lắc" tượng di chuyển bằng dây thừng, phù hợp truyền thuyết bản địa "tượng tự đi".
- CÂU 05
Đĩa Phaistos (Hy Lạp) có niên đại bao lâu và tại sao chưa ai đọc được?
Xem đáp án và lời giải
Khoảng 1700 TCN; chứa 241 ký hiệu thuộc hệ chữ viết chưa xác định, quá ít mẫu để giải mã.
Đĩa Phaistos tìm thấy ở Crete năm 1908, bề mặt đất nung in 241 ký hiệu xếp thành vòng xoắn ốc. Đây là vật duy nhất sử dụng hệ chữ viết này, nên không đủ dữ liệu so sánh để giải mã — khác với chữ tượng hình Ai Cập có đá Rosetta làm chìa khoá.
- CÂU 06
Tín hiệu "Wow!" năm 1977 là gì và vì sao nó đặc biệt?
Xem đáp án và lời giải
Tín hiệu vô tuyến mạnh bất thường từ không gian kéo dài 72 giây, chưa bao giờ lặp lại.
Ngày 15/08/1977, kính viễn vọng Big Ear (Ohio) nhận được tín hiệu vô tuyến mạnh gấp 30 lần nền vũ trụ. Nhà thiên văn Jerry Ehman viết "Wow!" bên lề bản in. Tín hiệu đến từ chòm sao Sagittarius nhưng chưa bao giờ xuất hiện lại dù quan sát hàng trăm lần.
- CÂU 07
Vườn treo Babylon — một trong 7 kỳ quan cổ đại — có thật sự tồn tại không?
Xem đáp án và lời giải
Chưa chắc chắn. Không có bằng chứng khảo cổ trực tiếp tại Babylon.
Vườn treo được ghi chép bởi nhiều sử gia Hy Lạp và La Mã, nhưng các cuộc khai quật tại Babylon (Iraq) chưa tìm thấy dấu tích. Một số nhà nghiên cứu cho rằng vườn treo thực ra ở Nineveh (cách 500 km), xây bởi vua Assyria Sennacherib.
- CÂU 08
Mật mã Zodiac gồm bao nhiêu bức thư, và bức nào chưa được giải?
Xem đáp án và lời giải
4 bức mật mã; Z408 đã giải, Z340 giải năm 2020, Z13 và Z32 vẫn chưa giải.
Kẻ giết người Zodiac hoạt động ở California cuối thập niên 1960, gửi 4 bức mật mã đến báo chí. Z408 được vợ chồng Donald và Bettye Harden giải chỉ sau vài ngày (1969). Z340 phải đợi đến 2020 mới được 3 người giải mã nghiệp dư giải bằng phần mềm. Z13 và Z32 quá ngắn, chưa ai giải được.
- CÂU 09
Vật chất tối (dark matter) chiếm bao nhiêu phần trăm vũ trụ, và vì sao gọi là "tối"?
Xem đáp án và lời giải
Khoảng 27% vũ trụ; gọi "tối" vì không phát ra, hấp thụ hay phản xạ ánh sáng.
Vật chất thường (sao, hành tinh, con người) chỉ chiếm ~5% vũ trụ. Vật chất tối (~27%) và năng lượng tối (~68%) cấu thành phần còn lại. Ta biết vật chất tối tồn tại nhờ hiệu ứng hấp dẫn lên thiên hà, nhưng chưa bao giờ phát hiện trực tiếp được hạt vật chất tối.
- CÂU 10
Sét hòn (sét cầu, ball lightning) là gì và tại sao khoa học vẫn tranh cãi?
Xem đáp án và lời giải
Quả cầu phát sáng xuất hiện khi có sét, tồn tại vài giây rồi biến mất. Chưa tái tạo trọn vẹn trong phòng thí nghiệm.
Sét hòn được hàng ngàn nhân chứng mô tả: quả cầu sáng đường kính 10-30 cm, bay lơ lửng trong vài giây đến vài phút, rồi biến mất hoặc nổ. Dù có video và ảnh chụp, khoa học chưa thống nhất được cơ chế hình thành và chưa tái tạo được trọn vẹn trong phòng thí nghiệm.
Hỏi đáp về chủ đề
Bí ẩn nào trong danh sách đã gần được giải đáp nhất?
Chưa có bí ẩn nào được giải trọn. Mật mã Zodiac Z340 là ví dụ hiếm hoi đã được giải sau hơn 50 năm (2020); bản thảo Voynich vẫn chưa ai đọc được.
Tam giác Bermuda có thật sự nguy hiểm không?
Thống kê cho thấy tỷ lệ tai nạn trong vùng Tam giác Bermuda không cao hơn đáng kể so với các vùng biển có mật độ giao thông tương đương.
Cách chơi để hiểu lời giải hơn
- Nhiều bí ẩn có nhiều giả thuyết — đáp án thường ghi nhận giả thuyết được khoa học ủng hộ nhiều nhất
- Phân biệt bí ẩn thật sự (chưa có lời giải khoa học) với những thứ đã được giải thích nhưng vẫn bị hiểu lầm
- Thử đoán trước khi mở đáp án — nhiều bí ẩn quen tên nhưng chi tiết thì ít người biết
Thông tin dựa trên các nguồn khoa học và lịch sử được công nhận. Một số bí ẩn vẫn đang được nghiên cứu và có thể có phát hiện mới.
Có câu chưa rõ? Gửi góp ý cho Nhanh Trí kèm tên bài và số câu.