Tải app

Đọc · Suy nghĩ · Khám phá

Từ đồng âm lớp 5: cùng âm nhưng khác nghĩa

Nhanh Trí · 6 câu · Cập nhật

Từ đồng âm lớp 5: cùng âm nhưng khác nghĩa giúp người học luyện tách nghĩa dựa vào câu bằng ví dụ có ngữ cảnh. Đọc hết yêu cầu, thử trả lời rồi đối chiếu cả đáp án và cách giải thích. Không tự đặt mọi cặp trùng âm thành đồng âm.

Nếu còn nghi ngờ quan hệ nghĩa, đối chiếu tài liệu thay vì đoán.

Hiểu kiến thức trước khi làm bài

Từ đồng âm có hình thức âm thanh giống nhau nhưng nghĩa khác nhau. Muốn nhận ra, hãy xác định từng nghĩa trong câu rồi xem chúng có liên hệ nghĩa hay không. Không chỉ dựa vào chữ viết trùng nhau, bởi một từ nhiều nghĩa cũng có cùng hình thức. Bài luyện dùng những cặp được minh họa bằng tình huống rõ để người học giải thích được sự khác biệt, thay vì chỉ nói hai tiếng giống nhau.

Những chỗ dễ nhầm khi vận dụng

Phân biệt đồng âm và nhiều nghĩa đôi khi cần tra từ điển hoặc tài liệu học. Với trường hợp lịch sử nghĩa phức tạp, không nên biến nó thành mẹo chấm nhanh. Người học có thể viết hai câu chứa cùng âm rồi chú thích riêng đối tượng hoặc hoạt động được nói tới. Khi cả hai lời giải còn liên quan đến một nét nghĩa chung, hãy xem lại khả năng đó là nhiều nghĩa.

Thử sức với 6 câu hỏi

Tự đoán trước, rồi mở từng đáp án để xem lời giải.

  1. CÂU 01

    Phân biệt “con đường làng” và “một thìa đường”: đường ở hai cụm gọi gì?

    Xem đáp án và lời giải

    Lối đi và chất có vị ngọt.

    Hai nghĩa không cùng loại đối tượng. Ngữ cảnh làng và thìa giúp xác định nghĩa, không thể dùng một lời giải chung cho cả hai.

  2. CÂU 02

    “Bố câu cá” và “Em viết một câu”: hai tiếng câu có cùng nghĩa không?

    Xem đáp án và lời giải

    Không.

    Một tiếng nói hoạt động bắt cá bằng dụng cụ; tiếng kia gọi đơn vị lời nói. Những từ đứng cạnh làm rõ hai nghĩa riêng.

  3. CÂU 03

    Trong “năm học mới” và “có năm quả táo”, năm lần lượt nói gì?

    Xem đáp án và lời giải

    Khoảng thời gian và số lượng 5.

    Cùng âm nhưng chức năng nghĩa khác nhau. Năm học không có nghĩa một nhóm năm trường; phải đọc cả cụm.

  4. CÂU 04

    “Đàn chim” và “đàn ghi-ta”: đàn trong hai cụm có thể giải thích bằng cùng một nghĩa không?

    Xem đáp án và lời giải

    Không.

    Một trường hợp gọi nhóm con vật, trường hợp kia thuộc tên nhạc cụ. Sự giống âm không chứng minh có cùng nghĩa.

  5. CÂU 05

    “Đậu xe đúng chỗ” và “hạt đậu” khác nhau ở đâu?

    Xem đáp án và lời giải

    Một bên chỉ việc dừng xe, một bên gọi hạt của cây.

    Các từ xe và hạt giới hạn nghĩa. Khi giải thích, nên nói cả ngữ cảnh thay vì chỉ đưa tiếng đậu đứng riêng.

  6. CÂU 06

    Trong “bàn việc” và “chiếc bàn gỗ”, bàn là hoạt động ở cụm nào?

    Xem đáp án và lời giải

    Bàn việc.

    Bàn việc nói trao đổi về một vấn đề; chiếc bàn gỗ là đồ dùng. Ngữ cảnh cho thấy sự khác biệt cả về nghĩa lẫn cách dùng.

Hỏi đáp về chủ đề

Nên bắt đầu bài này như thế nào?

Bắt đầu bằng một mục tiêu nhỏ: hiểu từ và dùng câu. Đọc phần hướng dẫn rồi tự làm câu đầu trước khi mở lời giải. Chẳng hạn, với câu “Phân biệt “con đường làng” và “một thìa đường”: đường ở hai cụm gọi gì?”, hãy ghi một dự đoán và điều khiến bạn chọn nó. Sau đó kiểm nghĩa của từ trong câu, dấu hiệu cấu tạo hoặc quan hệ giữa các ý. Nếu còn vướng, làm lại chính bước ấy bằng hình vẽ, vật minh họa hoặc một câu diễn đạt khác. Không cần hoàn thành cả trang trong một lượt; kết thúc sau khi hiểu rõ một điểm vẫn có giá trị hơn đọc hết nhưng chỉ nhớ chữ đáp án.

Trả lời khác lời giải mẫu có luôn là sai không?

Không. Cần phân biệt tên gọi một khái niệm và bằng chứng cụ thể trong ví dụ. Một câu trả lời có thể dùng lời khác mà vẫn giữ đúng nghĩa và điều kiện. Hãy đối chiếu từng phần với yêu cầu, chỉ ra chi tiết làm căn cứ và kiểm xem có thêm giả định ngoài đề không. Nếu hai đáp án đều phù hợp, giữ cả hai hoặc bổ sung điều kiện minh bạch cho lượt sau; không đổi luật sau khi nghe người chơi trả lời. Với kiến thức cần nguồn, kiểm nguồn trước khi chấp nhận một cách giải khác chỉ vì nghe có vẻ thuyết phục.

Làm sao tự tạo một câu luyện tiếp?

Một cách mở rộng phù hợp là đổi ngữ cảnh nhưng giữ từ đang học, rồi xem cách hiểu có thay đổi không. Chỉ thay một yếu tố ở lượt đầu để nhận ra nó ảnh hưởng kết luận thế nào, rồi mới tăng số điều kiện. Người học nên tự viết lời giải trước khi đưa câu mới cho người khác; nếu chưa kiểm được đáp án thì chưa dùng câu ấy để chấm điểm. Có thể chọn một bài liên quan ở cuối trang theo phần còn yếu, không cần chuyển ngay tới bài gắn nhãn khó. Lưu lại câu mình từng hiểu sai cùng lý do sửa giúp lần ôn sau có mục tiêu rõ hơn.

Cách chơi để hiểu lời giải hơn

  • Gạch dưới chi tiết quyết định nghĩa trong câu.
  • Tự nói lại cách hiểu trước khi xem đáp án.
  • Đọc lại câu sau khi thay từ để kiểm tra nghĩa còn phù hợp.

Nội dung và tình huống thực hành do Nhanh Trí biên soạn cho bài viết. Chấp nhận cách diễn đạt tương đương khi phù hợp dữ kiện; lời giải mẫu không thay cho nhận xét của giáo viên.

Có câu chưa rõ? Gửi góp ý cho Nhanh Trí kèm tên bài và số câu.

Xem tất cả 275 bộ câu đố →

Thử một ván Nhanh Trí →

Muốn đọc thêm nhiều chủ đề trong cùng một trang? Khám phá 50 câu đố tuyển chọn.

Hơn 10.000 câu đố trong game — chơi trên app cả khi mất mạng Tải app