Tải app

Đọc · Suy nghĩ · Khám phá

Từ ngữ về thiên nhiên: tả cảnh bằng chi tiết cụ thể

Nhanh Trí · 6 câu · Cập nhật

Từ ngữ về thiên nhiên: tả cảnh bằng chi tiết cụ thể giúp người học luyện chọn từ tả cảnh trời đất bằng ví dụ có ngữ cảnh. Đọc hết yêu cầu, thử trả lời rồi đối chiếu cả đáp án và cách giải thích. Quan sát một cảnh quen và chọn riêng một từ cho màu, một từ cho âm, một từ cho chuyển động. Chỉ dùng những chi tiết thật phù hợp.

Hiểu kiến thức trước khi làm bài

Từ vựng thiên nhiên giúp câu văn gợi màu sắc, âm thanh và chuyển động của cảnh vật. Thay vì dùng đẹp cho mọi cảnh, hãy xác định một điều mắt thấy hoặc tai nghe rồi chọn từ phù hợp. Cùng là mưa nhưng lất phất khác xối xả; cùng là gió nhưng hiu hiu khác ào ạt. Học theo cặp tương phản giúp người viết nhận ra mức độ và không khí của cảnh.

Những chỗ dễ nhầm khi vận dụng

Không gom tất cả từ gợi cảm giác vào một câu chỉ để câu có vẻ giàu hình ảnh. Những đặc điểm mâu thuẫn cần có lý do về thời gian hoặc góc quan sát. Nếu viết trời quang đãng rồi nói mây đen kín trời ngay cùng lúc, người đọc sẽ khó hình dung. Hãy ưu tiên một cảnh nhất quán, sau đó mới thêm điểm thay đổi.

Thử sức với 6 câu hỏi

Tự đoán trước, rồi mở từng đáp án để xem lời giải.

  1. CÂU 01

    Mưa rất nhẹ, hạt nhỏ thưa, nên tả “lất phất” hay “xối xả”?

    Xem đáp án và lời giải

    Lất phất.

    Từ gợi lượng mưa ít và nhẹ. Xối xả nhấn mạnh mưa nhiều, mạnh, khác mức độ đã được mô tả.

  2. CÂU 02

    “Dòng suối róc rách” chủ yếu gợi âm thanh hay màu sắc?

    Xem đáp án và lời giải

    Âm thanh.

    Róc rách gợi tiếng nước chảy nhỏ, liên tiếp. Từ không xác định nước xanh hay đục; muốn tả màu cần thông tin khác.

  3. CÂU 03

    Chọn từ hợp cảnh “Gió … đủ làm tàu lá rung khẽ”: hiu hiu hay dữ dội?

    Xem đáp án và lời giải

    Hiu hiu.

    Rung khẽ là dấu hiệu của làn gió nhẹ trong câu. Dữ dội làm mức độ mạnh lên, không khớp chi tiết đã cho.

  4. CÂU 04

    “Mặt trời nhô lên, sương dần tan.” Cảnh phù hợp buổi bình minh hay nửa đêm?

    Xem đáp án và lời giải

    Buổi bình minh.

    Mặt trời nhô lên là chi tiết xác định cảnh đầu ngày. Sương tan bổ sung diễn biến, nhưng không cần dựa riêng vào sương để đoán giờ.

  5. CÂU 05

    Từ nào tả mặt nước ít chuyển động: phẳng lặng hay gập ghềnh?

    Xem đáp án và lời giải

    Phẳng lặng.

    Phẳng lặng gợi bề mặt yên, ít sóng. Gập ghềnh thường tả đường hoặc địa hình không bằng phẳng, không hợp yêu cầu này.

  6. CÂU 06

    “Những đám mây … trôi trên nền trời”: bồng bềnh hay lanh lảnh?

    Xem đáp án và lời giải

    Bồng bềnh.

    Bồng bềnh gợi dáng trôi nhẹ, có vẻ nổi trong không gian. Lanh lảnh nói đặc điểm âm thanh cao và rõ, không tả chuyển động của mây.

Hỏi đáp về chủ đề

Nên bắt đầu bài này như thế nào?

Bắt đầu bằng một mục tiêu nhỏ: hiểu từ và dùng câu. Đọc phần hướng dẫn rồi tự làm câu đầu trước khi mở lời giải. Chẳng hạn, với câu “Mưa rất nhẹ, hạt nhỏ thưa, nên tả “lất phất” hay “xối xả”?”, hãy ghi một dự đoán và điều khiến bạn chọn nó. Sau đó kiểm nghĩa của từ trong câu, dấu hiệu cấu tạo hoặc quan hệ giữa các ý. Nếu còn vướng, làm lại chính bước ấy bằng hình vẽ, vật minh họa hoặc một câu diễn đạt khác. Không cần hoàn thành cả trang trong một lượt; kết thúc sau khi hiểu rõ một điểm vẫn có giá trị hơn đọc hết nhưng chỉ nhớ chữ đáp án.

Trả lời khác lời giải mẫu có luôn là sai không?

Không. Cần phân biệt tên gọi một khái niệm và bằng chứng cụ thể trong ví dụ. Một câu trả lời có thể dùng lời khác mà vẫn giữ đúng nghĩa và điều kiện. Hãy đối chiếu từng phần với yêu cầu, chỉ ra chi tiết làm căn cứ và kiểm xem có thêm giả định ngoài đề không. Nếu hai đáp án đều phù hợp, giữ cả hai hoặc bổ sung điều kiện minh bạch cho lượt sau; không đổi luật sau khi nghe người chơi trả lời. Với kiến thức cần nguồn, kiểm nguồn trước khi chấp nhận một cách giải khác chỉ vì nghe có vẻ thuyết phục.

Làm sao tự tạo một câu luyện tiếp?

Một cách mở rộng phù hợp là đổi ngữ cảnh nhưng giữ từ đang học, rồi xem cách hiểu có thay đổi không. Chỉ thay một yếu tố ở lượt đầu để nhận ra nó ảnh hưởng kết luận thế nào, rồi mới tăng số điều kiện. Người học nên tự viết lời giải trước khi đưa câu mới cho người khác; nếu chưa kiểm được đáp án thì chưa dùng câu ấy để chấm điểm. Có thể chọn một bài liên quan ở cuối trang theo phần còn yếu, không cần chuyển ngay tới bài gắn nhãn khó. Lưu lại câu mình từng hiểu sai cùng lý do sửa giúp lần ôn sau có mục tiêu rõ hơn.

Cách chơi để hiểu lời giải hơn

  • Gạch dưới chi tiết quyết định nghĩa trong câu.
  • Tự nói lại cách hiểu trước khi xem đáp án.
  • Đọc lại câu sau khi thay từ để kiểm tra nghĩa còn phù hợp.

Nội dung và tình huống thực hành do Nhanh Trí biên soạn cho bài viết. Chấp nhận cách diễn đạt tương đương khi phù hợp dữ kiện; lời giải mẫu không thay cho nhận xét của giáo viên.

Có câu chưa rõ? Gửi góp ý cho Nhanh Trí kèm tên bài và số câu.

Xem tất cả 275 bộ câu đố →

Thử một ván Nhanh Trí →

Muốn đọc thêm nhiều chủ đề trong cùng một trang? Khám phá 50 câu đố tuyển chọn.

Hơn 10.000 câu đố trong game — chơi trên app cả khi mất mạng Tải app