Đọc · Suy nghĩ · Khám phá
8 câu đố ánh sáng và bóng có đáp án và lời giải
Bóng xuất hiện khi vật chắn ánh sáng đi tới một vùng phía sau. Để đoán bóng thay đổi ra sao, cần biết vị trí nguồn sáng, vật chắn và màn, không chỉ nhìn một trong ba.
Bộ này dùng mô hình đơn giản và nói rõ điều kiện. Những tính toán được cho đủ số liệu; các câu về sóng ánh sáng có nguồn NASA để đọc thêm.
Thử sức với 8 câu hỏi
Tự đoán trước, rồi mở từng đáp án để xem lời giải.
- CÂU 01
Một tấm bìa không trong suốt được đặt giữa đèn và tường. Vùng tối trên tường phía sau bìa thường gọi là gì?
Xem đáp án và lời giải
Bóng của tấm bìa.
Bìa chặn một phần ánh sáng tới tường. Hình bóng phụ thuộc nguồn sáng, hình bìa và cách sắp đặt.
- CÂU 02
Ánh sáng có truyền được trong chân không không?
Xem đáp án và lời giải
Có.
Ánh sáng là sóng điện từ và không cần môi trường vật chất để truyền. Điều này khác với âm thanh thông thường.
Đọc thêm: NASA: Sóng điện từ.
- CÂU 03
Trong mô hình tia sáng, góc tới gương phẳng bằng 30° so với pháp tuyến. Góc phản xạ bằng bao nhiêu?
Xem đáp án và lời giải
30°.
Định luật phản xạ cho góc phản xạ bằng góc tới, đều đo với pháp tuyến. Đo với mặt gương sẽ là góc khác.
- CÂU 04
Một vật cách gương phẳng 2 m. Ảnh của vật trong mô hình gương phẳng cách mặt gương bao nhiêu phía sau?
Xem đáp án và lời giải
2 m.
Ảnh đối xứng qua mặt gương, có khoảng cách tới gương bằng khoảng cách của vật. Khoảng vật–ảnh là 4 m.
- CÂU 05
Đèn điểm và màn cố định. Dời vật chắn gần đèn hơn nhưng vẫn giữa đèn và màn thì bóng trên màn thường lớn hay nhỏ hơn?
Xem đáp án và lời giải
Lớn hơn.
Trong mô hình hình học này, tia từ nguồn điểm loe ra. Vật gần nguồn chắn một góc lớn hơn, tạo bóng rộng hơn trên cùng màn.
- CÂU 06
Một vật phát sáng và một vật phản xạ ánh sáng có nhất thiết là cùng một loại không?
Xem đáp án và lời giải
Không.
Vật phát sáng tự phát ra ánh sáng đang xét; vật phản xạ làm đổi hướng ánh sáng tới. Một vật có thể có cả hai vai trò tùy tình huống.
- CÂU 07
Nếu che hoàn toàn đèn duy nhất trong phòng kín, không có nguồn khác, có đọc chữ bằng thị giác như lúc sáng được không?
Xem đáp án và lời giải
Không.
Không có ánh sáng từ trang tới mắt để tạo hình nhìn thấy. Đề đã loại các nguồn sáng khác.
- CÂU 08
Tia sáng đi thẳng trong môi trường đồng nhất. Hai điểm cách nhau 5 m trên cùng tia, quãng đường trực tiếp giữa chúng là bao nhiêu?
Xem đáp án và lời giải
5 m.
Đề cho đường truyền thẳng và khoảng cách hai điểm. Không cần nhân đôi như bài ánh sáng đi tới gương rồi quay lại.
Cách chơi để hiểu lời giải hơn
- Vẽ nguồn, vật và màn thành một sơ đồ.
- Chỉ kết luận kích thước bóng khi biết các vị trí liên quan.
- Không dùng Mặt Trời làm nguồn để nhìn trực tiếp qua dụng cụ quang học.
Đề và lời giải do Nhanh Trí biên soạn riêng cho web từ kiến thức phổ thông. Các số liệu trong tình huống là giả định để giải bài; không phải đề thi chính thức.
Có câu chưa rõ? Gửi góp ý cho Nhanh Trí kèm tên bài và số câu.