Đọc · Suy nghĩ · Khám phá
8 câu đố vui hại não: đọc kỹ dữ kiện trước khi trả lời
Câu đố hại não hay không nhất thiết phải giấu một mẹo đánh đố. Có câu khó vì bạn phải biết điều gì chắc chắn, điều gì mới chỉ có thể xảy ra. Tám câu dưới đây tập trung vào đọc điều kiện và thử phản ví dụ; mọi đáp án đều kèm lập luận để bạn tự kiểm.
Đừng tự bổ sung dữ kiện như “mọi người đều thành thật” hoặc “hai khả năng chắc có xác suất bằng nhau” nếu đề không nói. Ngược lại, khi đề khẳng định chỉ một mệnh đề đúng, đó là dữ kiện phải dùng. Viết ra từng trường hợp thường nhanh hơn cố tìm ngay một đáp án có vẻ thông minh.
Bạn có thể tự chấm một điểm cho đáp án và một điểm cho lý do. Nếu trả lời đúng nhưng không giải thích được, hãy xem lại lời giải. Đây là bộ thử thách giải trí, không phải bài kiểm tra IQ và không quy đổi số câu đúng thành chỉ số thông minh.
Thử sức với 8 câu hỏi
Tự đoán trước, rồi mở từng đáp án để xem lời giải.
- CÂU 01
Bốn thẻ có hai mặt, mỗi thẻ một mặt chữ và một mặt số. Bạn thấy A, D, 4, 7. Muốn kiểm quy tắc “mặt chữ là nguyên âm thì mặt số là số chẵn”, cần lật tối thiểu những thẻ nào?
Xem đáp án và lời giải
A và 7.
A cần có số chẵn ở mặt sau; 7 không được có nguyên âm ở mặt sau. Thẻ 4 có nguyên âm hoặc phụ âm đều không vi phạm, còn D là phụ âm nên quy tắc không ràng buộc số của nó.
- CÂU 02
Kho báu ở một trong hai hộp A và B. Nhãn A ghi “Kho báu ở A”; nhãn B ghi “Kho báu không ở A”. Biết đúng một nhãn đúng, đã xác định được hộp chứa kho báu chưa?
Xem đáp án và lời giải
Chưa xác định được.
Hai nhãn là hai mệnh đề phủ định nhau. Kho báu ở A hay B đều làm đúng một nhãn đúng, nên dữ kiện đó không phân biệt hai trường hợp.
- CÂU 03
Máy quét báo “đỏ” cho mọi thẻ có hình tròn. Một thẻ được báo “đỏ”. Có chắc thẻ đó có hình tròn không, nếu máy còn có thể báo đỏ vì lý do khác?
Xem đáp án và lời giải
Không chắc.
Điều kiện chỉ cho chiều “tròn thì đỏ”. Vì lý do khác cũng tạo tín hiệu đỏ, không thể suy ngược “đỏ thì tròn”.
- CÂU 04
Ba hộp chỉ có một hộp chứa chìa khóa. Hộp A ghi “Chìa khóa ở B”, B ghi “Chìa khóa ở C”, C ghi “Chìa khóa không ở B”. Nếu đúng hai nhãn đúng, chìa khóa ở đâu?
Xem đáp án và lời giải
Hộp C.
Nếu ở A: chỉ nhãn C đúng. Nếu ở B: chỉ nhãn A đúng. Nếu ở C: nhãn B và nhãn C đúng. Chỉ trường hợp cuối phù hợp yêu cầu đúng hai nhãn đúng.
- CÂU 05
Một mật mã gồm ba chữ số khác nhau. Chữ số đầu là 2; tổng ba chữ số là 9; chữ số cuối lớn hơn chữ số giữa đúng 1. Mật mã là gì?
Xem đáp án và lời giải
234.
Hai chữ số còn lại có tổng 7 và hơn kém nhau 1 nên là 3 và 4 theo đúng thứ tự. Kiểm 2 + 3 + 4 = 9, các chữ số khác nhau.
- CÂU 06
An luôn đi trước Bình trong hàng, Chi luôn đi sau Bình. Dũng có thể đứng bất kỳ chỗ nào trong bốn vị trí. Có bao nhiêu thứ tự hợp lệ?
Xem đáp án và lời giải
4 thứ tự.
Thứ tự tương đối An–Bình–Chi đã cố định. Chèn Dũng vào trước An, giữa An/Bình, giữa Bình/Chi hoặc sau Chi được bốn cách.
- CÂU 07
Đèn chỉ bật khi cả công tắc A và B cùng bật. Hiện đèn tắt và A đang bật. Nếu hệ thống hoạt động đúng, B ở trạng thái nào?
Xem đáp án và lời giải
B đang tắt.
A đã bật; nếu B cũng bật thì đèn phải sáng. Đèn tắt loại trường hợp đó. Điều kiện hệ thống hoạt động đúng loại các khả năng bóng hỏng hoặc mất điện.
- CÂU 08
Một bảng điểm ghi: đội X hơn đội Y đúng 6 điểm. Sau vòng sau, X được thêm 2 điểm, Y được thêm 9 điểm. Đội nào dẫn và dẫn bao nhiêu?
Xem đáp án và lời giải
Đội Y dẫn 1 điểm.
Lấy hiệu điểm X−Y: ban đầu 6, sau đó 6 + 2 − 9=−1. Hiệu âm 1 nghĩa là Y nhiều hơn X một điểm.
Cách chơi để hiểu lời giải hơn
- Viết điều kiện thành câu ngắn rồi thử từng trường hợp.
- Dùng phản ví dụ để bác một kết luận “luôn đúng”: chỉ cần một trường hợp phù hợp đề mà kết luận sai.
- Phân biệt “ít nhất”, “đúng bằng” và “không quá”; đổi một cụm là đổi bài toán.
- Nếu đề thiếu dữ kiện, nói rõ thiếu gì; không suy từ xác suất sang sự chắc chắn.
Bộ câu hỏi do Nhanh Trí biên soạn riêng cho bài này. Các lời giải được đối chiếu với điều kiện trong đề; đây không phải đề thi hay thang đo năng lực chuẩn hóa.
Có câu chưa rõ? Gửi góp ý cho Nhanh Trí kèm tên bài và số câu.